Hoe koop ik gifvrij speelgoed? 

Kinderopvangtotaal deelde op 11 mei het artikel ‘Speelgoed niet altijd vrij van gif, ook als het uit Europa komt’.

U kunt het hieronder lezen. 

Kinderspeelgoed met giftige- en kankerverwekkende stoffen. Onlangs bleek dat je dit gewoon kunt kopen via Chinese e‑commerceplatforms zoals Shein en Temu. Kinderopvangorganisaties schaffen hun speelgoed meestal niet via deze sites aan. Toch is het belangrijk om ook bij Europese (web)winkels goed op te blijven letten. Want ook dan is er een kans dat je onveilig speelgoed koopt. 

Mieke Cotterink werkt bij VeiligheidNL en is expert op het gebied van kinderveiligheid. Zij benadrukt dat het inkopen van veilig speelgoed ingewikkelder is dan veel mensen denken. ‘In Europa hebben we strenge regels als het gaat om kinderspeelgoed. Die eisen zijn hoog. Maar dat betekent helaas niet dat alles wat hier te koop is automatisch veilig is.’ Volgens haar is het voor consumenten en organisaties lang niet altijd duidelijk waar speelgoed precies vandaan komt. ‘Soms is het lastig te achterhalen waar een (web)winkel gevestigd is en waar de producten daadwerkelijk worden geproduceerd.’ 

Kijk naar het adres 

Een eerste praktische tip van Mieke is dan ook om bij online aankopen altijd te kijken naar de herkomst van de winkel. ‘Zoek naar contactgegevens en een fysiek adres. Kijk of het daadwerkelijk om een Europese winkel gaat. Sommige websites ogen heel Europees, maar blijken dat bij nader inzien helemaal niet te zijn.’ Daarnaast adviseert ze om reviews te lezen. ‘Die kunnen je al heel veel vertellen over de betrouwbaarheid van de webshop. En een bezoekje aan Trustpilot is ook een belangrijke. Hier krijg je snel inzicht in de ervaring van andere klanten.’ 

Europees is geen garantie voor veiligheid 

Maar zelfs als een webshop betrouwbaar lijkt en binnen Europa gevestigd is, ben je er nog niet, waarschuwt Mieke. ‘Als je via een Europese winkel inkoopt, is de kans kleiner dat er schadelijke stoffen inzitten. Maar het is zeker geen garantie. Daarom zeg ik altijd: kijk niet alleen waar je koopt, maar ook naar het product zelf.’ 

CE‑markering 

Een bekende indicator waar veel mensen op letten is de CE‑markering. Die markering geeft aan dat een fabrikant verklaart dat het product voldoet aan de Europese veiligheidsnormen. ‘Het is absoluut iets om naar te kijken,’ zegt Mieke, ‘maar mensen overschatten het CE‑logo vaak. Het is namelijk geen keurmerk dat betekent dat een product onafhankelijk is getest. De fabrikant mag deze markering zelf op het product zetten.’
Hoe wordt speelgoed dan getest? ‘In Nederland wordt er wel gecontroleerd door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit,’ legt Mieke uit. ‘Maar dat gebeurt via steekproeven. Met de enorme hoeveelheid producten die hier wordt verhandeld, kun je onmogelijk alles controleren. Het is dus nooit volledig waterdicht.’ 

Vals logo 

Daarnaast circuleren er logo’s die sterk lijken op de CE‑markering. ‘Er bestaat een Chinees exportlogo dat er bijna hetzelfde uitziet,’ vertelt Mieke. ‘Het verschil zit maar in kleine details, zoals de afstand tussen de letters. Bij het echte CE‑logo staan de letters iets verder uit elkaar. Ik haal ze er feilloos uit, maar ik snap heel goed dat consumenten dat niet zien.’ 

Koop de bekende merken 

Veilig speelgoed inslaan is dus helemaal niet zo makkelijk. Hoe kun je het beste inkopen doen volgens Mieke? ‘Doe dit zo veel mogelijk bij gerenommeerde speelgoedleveranciers en bekende merken. Grotere merken is er veel aan gelegen dat ze hun reputatie beschermen en zullen er alles aan doen om aan de Europese eisen te voldoen. Dat geeft meer zekerheid dan speelgoed van een onbekende fabrikant of aanbieder.’ 

Een andere goede tip van Mieke is de website Waarzitwatin.nl ‘Dat is een samenwerking van ons met het RIVM, waar je veel informatie kunt vinden over met name chemische stoffen in consumentenproducten en dus ook in speelgoed.’ 

Houten speelgoed 

Ook het materiaal van speelgoed speelt een grote rol. Mieke: ‘Van houten speelgoed wordt vaak gedacht dat het helemaal veilig is, maar dan moet je wel opletten of het blank hout is of geverfd. In verf kunnen giftige stoffen zitten. Bij gerenommeerde merken mag je ervan uitgaan dat dat goed zit, maar bij goedkoop speelgoed is dat dus minder vanzelfsprekend.’ 

Let op geur en structuur 

Niet alleen in de webshops, ook in de fysieke winkels is het opletten geblazen. ‘Winkels met een wisselend en zeer breed assortiment vragen extra alertheid,’ geeft Mieke aan. ‘Ik zeg nadrukkelijk niet dat alles wat daar ligt onveilig is. Maar je ziet soms producten waarvan je bij aanraking al voelt: dit breekt makkelijk of wordt vlijmscherp als het valt.’
Ook geur kan een alarmsignaal zijn. ‘Als speelgoed sterk chemisch ruikt, dan is dat een slecht teken,’ zegt Mieke. ‘Sommige producten stinken gewoon. Dan weet je eigenlijk al dat het niet goed zit. Vertrouw dus ook op je eigen zintuigen.’ 

Speelgoed in je mond 

En doe je inkopen voor hele jonge kinderen? Dan moet je nog alerter zijn. ‘Kinderen onder de drie jaar zijn een kwetsbare groep,’ legt Mieke uit. ‘Zij stoppen alles in hun mond. Daarom zijn de eisen voor speelgoed voor deze leeftijdsgroep veel strenger.’
Met name zacht plastic vormt hierbij een risico. ‘Om kunststof zacht te maken, worden weekmakers gebruikt,’ zegt Mieke. ‘Sommige van deze stoffen zijn hormoon verstorend. Vooral bij bijtringen, rammelaars en ander speelgoed dat in de mond gaat, moet je alert zijn. Koop dit speelgoed dan ook nieuw. Jaren geleden voldeed het vaak gewoon aan de normen. Maar die normen zijn in de loop der tijd aangescherpt.’
En als je het eenmaal op de groep hebt is het belangrijk om het speelgoed te blijven controleren, geeft Mieke aan. ‘Zitten er geen scheuren in? Laten onderdelen los? Zijn batterijvakjes nog stevig afgesloten? En magneetjes moeten altijd goed vastzitten.’ 

Blijf altijd alert 

Het is belangrijk dat kinderopvangorganisaties dus goed blijven opletten. ‘De meeste organisaties kopen hun speelgoed echt wel bij gespecialiseerde leveranciers, en dat gaat meestal goed,’ zegt ze. ‘Maar er wordt soms ook weleens tussendoor iets gekocht. Dan is het dus heel belangrijk om in de gaten te blijven houden of het wel veilig is.’